Zorg Assist Management maakt zich zorgen over de aanhoudende financiële en bestuurlijke discussies rondom de jeugdzorg. Terwijl jeugdzorgorganisaties dagelijks werken aan betere ondersteuning voor kinderen, jongeren en gezinnen, dreigt opnieuw een conflict tussen het Rijk en gemeenten over de financiering. Dit is een ontwikkeling die naar onze mening weinig bijdraagt aan de stabiliteit en noodzakelijke verbeteringen binnen de sector.
Opnieuw discussie over de financiering
Op 2 november 2026 berichtte Binnenlands bestuur over een dreigend nieuw conflict tussen het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Aanleiding is een verschil van inzicht over de financiële verwerking van € 728 miljoen die gemeenten in 2025 ontvingen ter compensatie van jeugdzorgtekorten over 2023 en 2024.
Volgens de VNG dreigt deze compensatie te worden meegenomen als inkomsten over 2025, waardoor de werkelijke financiële tekorten over dat jaar lager lijken uit te vallen. Dit kan gevolgen hebben voor de beoordeling van de financiële situatie door de onafhankelijke Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd, onder voorzitterschap van Tamara van Ark.
De VNG heeft inmiddels aangegeven dat de recente financiële voorstellen volgens haar afwijken van eerder gemaakte afspraken. Daarmee komen ook de bredere samenwerkingsafspraken tussen het Rijk en gemeenten onder druk te staan.
De jeugdzorg heeft behoefte aan stabiliteit
Bij Zorg Assist Management volgen wij de ontwikkelingen binnen de jeugdzorg op de voet. Vanuit onze dagelijkse betrokkenheid bij jeugdzorgorganisaties zien wij hoeveel inzet, toewijding en professionaliteit er aanwezig zijn om de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg verder te verbeteren.
Organisaties investeren in kwaliteitsverbetering, deskundigheidsbevordering, passende ondersteuning, regionale samenwerking en het voldoen aan steeds veranderende wet- en regelgeving. Tegelijkertijd worden zij geconfronteerd met toenemende administratieve verplichtingen, personeelstekorten, financiële onzekerheden en complexe contracterings- en aanbestedingsprocedures.
Juist daarom vinden wij het zorgelijk dat de discussie tussen het Rijk en gemeenten opnieuw dreigt te escaleren.
De energie die verloren gaat aan bestuurlijke tegenstellingen en financiële discussies zou zoveel mogelijk ten goede moeten komen aan het verbeteren van de jeugdzorg.
Dat betekent niet dat financiële verantwoording of een kritische beoordeling van beschikbare middelen achterwege moet blijven. Integendeel. Duidelijke afspraken over financiering, verantwoordelijkheden en de besteding van publieke middelen zijn noodzakelijk. Maar deze discussies moeten wel bijdragen aan oplossingen en niet leiden tot verdere verdeeldheid.
Hervormingen vragen om vertrouwen en continuïteit
Met de Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028 hebben het Rijk, gemeenten en betrokken partijen afspraken gemaakt om de jeugdzorg inhoudelijk te verbeteren en financieel houdbaar te maken.
De ambities zijn duidelijk: betere beschikbaarheid van passende jeugdhulp, minder onnodige bureaucratie, versterking van lokale ondersteuning en een betere organisatie van specialistische jeugdzorg.
Ook de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg, die op 1 januari 2026 in werking is getreden, stelt nieuwe eisen aan de regionale samenwerking en organisatie van specialistische jeugdzorg.
Deze ontwikkelingen vragen aanzienlijke inspanningen van gemeenten én zorgaanbieders.
Uit de voortgangsmeting van de Hervormingsagenda Jeugd van september 2026 blijkt echter dat gemeenten en jeugdhulpregio’s nog belangrijke knelpunten ervaren. Het gaat onder meer om onvoldoende structurele financiering, personeelstekorten en het ontbreken van duidelijke landelijke kaders.
Ook de Raad voor het Openbaar Bestuur wees in augustus 2026 in zijn Position paper jeugdzorg op een disbalans tussen taken, beschikbare middelen, beleidsvrijheid en financiële risico’s binnen de jeugdzorg.
Het zijn signalen die duidelijk maken dat de problemen niet uitsluitend financieel van aard zijn. Ook de inrichting van het stelsel en de verdeling van verantwoordelijkheden vragen aandacht.
Voorkom dat onzekerheid de uitvoering gaat beheersen
Wij maken ons vooral zorgen over de mogelijke doorwerking van deze ontwikkelingen naar de uitvoerende jeugdzorgorganisaties.
Wanneer gemeenten onvoldoende financiële zekerheid ervaren, kan dat gevolgen hebben voor toekomstige aanbestedingen, contractafspraken, tarieven en investeringsmogelijkheden. Zorgaanbieders kunnen hierdoor terughoudender worden bij het ontwikkelen van nieuwe voorzieningen of het uitbreiden van bestaande zorgcapaciteit.
Dat zou een ongewenste ontwikkeling zijn.
Veel organisaties zetten zich juist in om de jeugdzorg te vernieuwen, passende alternatieven te ontwikkelen en de kwaliteit van ondersteuning verder te versterken. Die positieve beweging verdient vertrouwen, waardering en continuïteit.
We moeten voorkomen dat de onzekerheid aan de bestuurlijke kant uiteindelijk terechtkomt bij de professionals die dagelijks zorg verlenen en bij de kinderen en gezinnen die deze zorg nodig hebben.
Samenwerking in plaats van verdeeldheid
Zorg Assist Management onderkent dat het Rijk en gemeenten ieder hun eigen verantwoordelijkheden en financiële uitdagingen hebben. Ook begrijpen wij dat er verschillen van inzicht kunnen ontstaan over de verdeling van middelen en de uitvoering van gemaakte afspraken.
Maar de jeugdzorg is niet gebaat bij een verdere verwijdering tussen beide overheidslagen.
Het gezamenlijk belang zou voorop moeten staan: een toegankelijk, kwalitatief goed en financieel houdbaar jeugdzorgstelsel, waarin kinderen en gezinnen tijdig passende ondersteuning ontvangen.
Daarvoor zijn naar onze mening in ieder geval nodig:
- Betrouwbare en transparante financiële afspraken tussen het Rijk en gemeenten, met een realistisch beeld van de daadwerkelijke kosten.
- Structurele financiële duidelijkheid voor gemeenten en zorgaanbieders, zodat zij verantwoord kunnen investeren in kwaliteit, personeel en zorgcapaciteit.
- Een uitvoerbare Hervormingsagenda Jeugd, waarbij ambities, beschikbare middelen en uitvoeringscapaciteit met elkaar in balans zijn.
- Meer aandacht voor de uitvoeringspraktijk, waarbij de kennis en ervaringen van jeugdzorgorganisaties en professionals nadrukkelijk worden betrokken bij beleidskeuzes.
- Bestuurlijke samenwerking en wederzijds vertrouwen, waarbij het gezamenlijke maatschappelijke belang zwaarder weegt dan de onderlinge verschillen.
De jeugdzorg verdient positieve energie
Bij Zorg Assist Management zijn wij ervan overtuigd dat de jeugdzorg beschikt over veel betrokken en deskundige professionals en organisaties die iedere dag het verschil proberen te maken.
Die inzet verdient ondersteuning vanuit een overheid die duidelijkheid biedt, afspraken nakomt en samenwerking stimuleert.
Wij hopen daarom dat het Rijk en gemeenten hun verschillen van inzicht op korte termijn kunnen overbruggen en gezamenlijk blijven werken aan de noodzakelijke verbeteringen.
Niet omdat financiële discussies onbelangrijk zijn, maar omdat het uiteindelijke doel niet uit het oog verloren mag worden.
Kinderen, jongeren en gezinnen hebben geen belang bij bestuurlijke verdeeldheid. Zij hebben belang bij goede, tijdige en passende jeugdzorg.
En de organisaties en professionals die deze zorg dagelijks mogelijk maken, verdienen een stabiele basis om hun werk goed te kunnen blijven doen.
Wat betekenen deze ontwikkelingen voor uw zorgorganisatie?
De ontwikkelingen brengen onzekerheden met zich mee. Heeft uw organisatie vragen over zorgcontractering, aanbestedingen of andere organisatorische uitdagingen? Zorg Assist Management denkt graag met u mee over de mogelijkheden.
Zorg Assist Management
Telefoon: 085 444 4970
Website: www.zam.nu
Wij zijn Zorg Assist Management en ondersteunen zorg- & welzijnsorganisaties bij: aanbesteden, kwaliteit, IGJ inspectierapporten, beleid & strategie, detacheren op management niveau, zorg-administratie & indiceren, externe vertrouwenspersonen en bij het vinden & aanvragen van subsidies. Nieuwsgierig naar ons? Bel of mail ons en wij maken graag een vrijblijvende afspraak, om wederzijds te bespreken wat wij voor elkaar kunnen betekenen: 085 444 4970 / info@zam.nu
Bronnen: VNG, Binnenlands Bestuur, Raad voor het openbaar bestuur, Rijksoverheid
